Uçuş iptali herkesin başına gelebilecek tatsız bir durumdur ve bununla başa çıkmak için haklarımızı bilmemiz çok önemlidir. Türkiye’de yolcunın hakkı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Avrupa Birliği’nin 261/2004 sayılı düzenlemesi ile güvence altındadır. Buna iptal edilen bir uçuş durumunda hangi şartlar altında tazminat alınabildiği ve diğer haklar da dahildir. Ancak tüm bunlar için dakik olmak ve haklarımızı nerede nasıl kullanacağımızı detaylıca bilmemiz gereklidir. Yanlış bir hareket, haklarımızı elimizden alabilir. Bu sebeple, FlightRefunder güncel yasaları yakından takip eder ve sizlere yazılı olarak geçerli olan haklarınızı sunar.
Uçuş İptali Tazminatı Nedir?
Uçuş iptali tazminatı, satın alınmış bir uçuşun havayolu tarafından herhangi bir koşulda iptal edilmesi durumunda, yolcunun mağdur kalmasını önlemek için ödenen maddi bir tazminattır. Bu durumun genellikle bazı şartları vardır ve bunlar havayolu fark etmeksizin her firma için geçerlidir:
- Yolcu, uçuş için rezervasyon yaptırmış ve uçuştan zamanında gelmiş, ancak uçuş iptal edilmiştir.
- Uçuşunuz, havayolu şirketinin kontrolünde olan bir nedenden dolayı iptal edilmiştir. Örneğin: teknik arıza, grev, planlama hatası vb. Bu sebeple hava durumu gibi kontrol edilemeyen olaylar tazminat hakkı kazandırmazlar.
- Yolcu, uçuşunun iptal haberini, uçuş tarihine 14 günden daha kısa süre önce almıştır.
Bu durumlarla karşılaşılması halinde yolcu, uçuş iptali tazminatı hakkı kazanır. Tazminat tutarı ise, uçuşun mesafesi ve gecikme süresine, iç veya dış hatlar olmasına göre değişiklik gösterir.
Tazminatın yanında, bazı uçuş iptallerinde havayolu firması yolcuya alternatif bir uçuş sunabilir. Bu durum, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz ve alternatif olarak sunulan uçuşun saatleri, varış noktası ve gecikme süresi değerlendirmeye alınmalıdır. Uçak rötar tazminat, yolcuların uçuş gecikmelerinden dolayı maddi kayıplarını telafi etmelerini sağlar.
Yasal Haklar ve Dayanakları: EC 261/2004 ve SHGM
Avrupa Birliği’nin yasal düzenlemeleri kapsamında EC 261/2004 yönetmeliği, uçuş iptalleri, gecikmeler ve fazladan koltuk satma gibi durumlarda yolcu haklarını korumak için düzenlenmiştir. Bu yönetmeliğin geçerli olduğu koşullar ise, aşağıdaki tabloda anlatılmıştır:
| Seyahat Programı | Avrupa Havayolu | Avrupa İçi Olmayan Havayolu |
| Avrupa Birliği sınırları içinde kalkış ve AB içinde varış | Dahil | Dahil |
| AB içinde kalkış fakat AB dışına varış | Dahil | Dail |
| AB dışında kalkış ve AB dışına varış yapan | Dahil değil | Dahil değil |
| Türkiye içinde kalkış ve varış | Dahil | Dahil |
| Türkiye içinde kalkış AB varış | Dahil | Dahil |
| AB kalkış Türkiye varış | Dahil | Dahil |
Özetle:
- Avrupa Birliği sınırları içerisinde kalkış yapan tüm uçuşlar,
- Avrupa Birliği içerisinde iniş yapan ve AB merkezli bir havayolu tarafından yapılan tüm uçuşlar bu kanun kapsamındadır.
Dolayısıyla, Türk yolcular için bu yönetmelik, yalnızca Avrupa ile bağlantılı uçuşlarda geçerlidir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı olarak güncel bilgileri paylaşmaktadır ve bunlarla ilgili broşürler de hazırlamaktadır. Bu broşürler de, yolcu hakları, uçuş iptalleri veya gecikme gibi durumlarda neler yapılması gerektiğini detaylandırmaktadır.
Uçuş Tazminatı Nasıl Alınır?
Uçuş tazminatı nasıl alınır sorusu, acil durumlarda kesinlikle hızlı bir şekilde ve güvenilir kaynaklar tarafından araştırılmalıdır. Bu durum birçok yolcu için kafa karıştırıcı olduğu için, sistematik belgeleme yöntemiyle ilerlemek yolcu için oldukça avantajlı ve kolay bir hal alır. Bunun için yapmanız gerekenler sırasıyla:
- Uçuşunuzun iptal edildiğine dair gelen bilgiyi belgeleyin: Size ulaşan iptal SMS’i, e-posta veya havayolu uygulamasını kullanıyorsanız yapılan bildirimi kaydetmeyi unutmayın.
- Biletinizi ve check-in bilgilerini koruyun: Rezervasyon kodu, koltuk numaranız veya uçak biletiniz ve uçuş saat, havayolu bilgileri gibi geçerli sayılan evraklarınızı sakın atmayınız, bunlar gerekli kanıtlardır.
- Gecikme süresini not alın: Alternatif uçuşlar var ise bunların saat farkını kaydetmeniz de önemli olacaktır.
- Tazminat için başvuruya başlayın: SHGM üzerinden tazminat formunu doldurun.
- Formu eksiksiz doldurun ve başvurunuzu takipte kalın.
Tüm bu adımları uyguladığınızda uçuş iptali tazminat başvurunuzu başarılı bir şekilde tamamlamış olursunuz. Belgelerinizin eksiksiz olması, doğru bilgileri girdiğinizden ve başvurunuzu geciktirmeden yaptığınızdan emin olmanız önemlidir.
Bağlantılı uçuşlarda yaşanan aksaklıklar, yolcuların seyahat planlarını ciddi şekilde etkileyebilir.
Tazminat Tutarları: Ne Kadar Ödeme Yapılıyor?
Tazminat miktarı, uçuşun toplam mesafesi ve yolcunun varması planlandığı saatine olan etkisine göre hesaplanır. Bu durum aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Uçuş Mesafesi | Gecikme Süresi | Tazminat Tutarı |
|---|---|---|
| 1500 km ve altı uçuşlar | 3 saat ve fazlası | 250 Avro |
| 1500 – 3500 km arası uçuşlar | 3 saat ve üzeri | 400 Avro |
| 3500 km ve üzeri uçuşlar | 4 saat ve üzeri | 600 Avro |
2 saat ve altı durumda herhangi bir hak doğmamaktadır. Tazminat tutarları sabittir ve mahkeme kararı veya ihtar gibi süreçlere girmenize gerek kalmadan uygulanması kabul görür. Ancak, yukarıda belirttiğimiz gibi, olağanüstü ve havayolunun elinde olmayan durumlar (hava koşulları, politik olaylar vb.) sebebiyle ertelenen veya iptal edilen uçuşlarda bu haklardan yararlanamazsınız.
Türkiye’de Tazminat Uygulaması: SHGM ve Tüketici Hakem Heyetleri
Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), “Yolcu Hakları Yönetmeliği” yayımlamıştır. Bu yönetmeliğin içeriği aşağıdaki koşulları içerir:
- Uçuş iptalleri, uçuş rötarları, fazladan rezervasyonlar gibi durumlarda yolcu haklarını tanımlar.
- İç hat ve dış hat uçuşlarında Türk tescilli havayolları ve Türkiye kalkışlı ve inişli uçuşlarda geçerlidir.
Türkiye’de ise uçuş iptallerinde yolcunun yapması gereken iki aşama bulunmaktadır. Bunlar, öncelikle havayolu firmasına daha sonrasında ise SHGM veya Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru yapmaktır. Eğer bu iki başvurudan sonra mağdur olan yolcu hâlâ yanıt alamıyorsa artık yargı yoluna başvurmaya hak kazanır.
Yolcu, SHGM’nin web sitesi üzerinden veya e-Devlet sistemi üzerinden şikayetlerini hızlı bir şekilde iletebilir. Tüketici Hakem Heyeti, maddi tazminatın belirlenmesinde araya girebilir. Bu sebeple, sadece ulusal değil, uluslararası uçuşlarda da mağdur kalan Türk yolcuları korumak için idari başvuru kanalı bulunmaktadır.
Olağandışı Sayılan Durumlar Tazminat Kapsamına Girmemektedir
Güncel yasalara göre iptal edilmiş veya rötar yapmış bir uçuş sadece ve sadece bazı koşullarda tazminat ödemek için hak doğurur. Bunlar havayolu firmasının kontrolü altında olmayan durumlarda geçerli değildir. Bu durumlar:
- Kötü hava koşulları sebebiyle uçuş iptal edilmiş veya birkaç saat rötar yaşanmış ise;
- Havayolu, havalimanı veya sendika gibi kuruluşların yaptığı grev sebebiyle uçuş iptal edilmiştir veya rötar olması;
- Kuşların havayolu güzergahını engellemesi, bir şekilde uçuşun gerçekleşmesine engel olması veya uçağa çarpması gibi olağanüstü olaylara sebebiyet vermesi;
- Havayolu kontrolcüleri tarafından uçuşun duraklatılması, pistin kapatılması sebebiyle uçuş iptal edilmesi ve diğer havayolu güvenlik problemleri;
- Politik veye sivil sebeplerle ortaya çıkan kargaşalar, darbe veya diğer olağanüstü olaylar sebebiyle uçuş iptal edilmesi;
- Havayolu veya havalimanında yaşabilecek ve duyuruda bulunulmuş olan güvenlik problemleri sebebiyle uçuşunuz iptal edilmiş ise tüm bu sebeplerde tazminat talep etmeniz uygun değildir.
Çoğunlukla bu tarz durumlarda uçuşunuz için ücret iadesi gerekir fakat size herhangi bir iptal için havayolu fazladan bir ücret ödemesi yapmaz.
Uçuş İptallerinde Bilgilendirme Yükümlülüğü
Uçuş iptal durumunda havayolu şirketi e posta ve/veya sms ile yolcuyu yazılı bir şekilde bilgilendirmekte yükümlüdür. Birçok durumda kişi uçuşu iptal edildiğine dair doğrudan bildirim de alabilir. Bu durum, rötarlı uçuşlar için ise geçerli değildir. Bir uçuş 2 saat veya 3 saat geciktiğinde yolcuya bilgilendirme gerekmez fakat kişi uçuş saatleri ile ilgili değişikliği havalimanındaki panolardan takip etmelidir.
Uçuşu iptal edilen bir kişi eğer havalimanında ise panolar ile uçuşu takip edip iptal edildiğine dair bildirimi görebilmelidir. Bütün bilgilendirmeler havayolu için yasal zorunluluktur.
Yolcu hakları, iptal edilen veya geciken uçuşlarda talep edilebilecek tazminatları ve hizmetleri kapsar.
Yolcu Hakları: Havayolu Geri Ödeme Yapar veya Yolcuya Alternatif Uçuş Sağlar
Uçuş iptali sonrası havayolu yolcuya haklarını sunmalıdır. Bunlar: uçuş ücretinin talep edilmesi üzerine sunulması, yeni bir bilet ve uçuşu belirlemek, ulaşım yönteminin planlanması gibi durumlardır. Yolcunun ücret iadesi alması veya diğer uçuşlar arasında seçim yapması gerekmektedir.
Yolcu, Biletin Satın Alındığı Sınıftan Daha Alt Bir Hizmet Sınıfına Yerleştirilse Ne Yapmalıdır?
Eğer yolcu tazminat iadesi yerine yeni bir uçuş talep ettiyse, havayolu ona aynı sınıfta bir bilet sunmak zorundadır. Eğer bunu sunamıyorsa, yolcuya daha alt sınıftan bir bilet sunuyorsa, yolcu bu durumda da sınıf farkı ücreti talep edebilmektedir. Bu durumu özetlersek:
- 1500 km veya daha kısa mesafeli uçuşlar için: Havayolu yolcuya bilet ücretinin %30’unun iadesi ile yükümlüdür.
- 1500-3500 km arası uçuşlar için: %50 iade yapılmalıdır.
- 3500 km ve üzeri: %75 iade yapılması zorunludur.
Bununla birlikte, havayolu, uçak içinde yolcuyu daha üst bir sınıfa yerleştirmişse bu durumda kişiden ek bir ücret isteyemez. Bu düzenleme, yolcuyu korumak, onun komforunu sağlamak ve onu mağdur bırakmamak için getirilmiştir. Maddi kaybının telafi edilmesi ve bileti için iade tercih etmeyenler için uygun bir seçenektir. Bu sayede birçok kişi aynı gün içinde yeni bir uçuşa dahil edilebilirler.
Parasal Tazminat Dışında Yolcuya Sunulan Alternatif Kazançlar Nelerdir?
Uçuşu iptal edilmiş ve tazminat hakkı doğmuş bir yolcunun, parasal tazminat dışında da başka hizmetleri talep etmeye hakkı vardır. Bunlar sırasıyla:
- Yiyecek-içecek ikramı
- Konaklama ve konaklama yapılacak otel transferleri
- Alternatif yolculuk seçenekleri (ücretsiz olarak) ve uygun bir saat dilimi verilerek
- Uçak biletinin ücretinin iadesi
- Telefon görüşmesi hakkı, e posta ve sms bildirimleri
Bu haklar, uçuşun iptal edildiği saate ve yolcunun ne zaman bilgilendirildiğine göre değişiklik gösterebilir. Özellikle havalimanında uzun süre bekletilen yolculara bu haklar doğmaktadır.
Bir Yolcu Tazminat HAkkı Nasıl Talep Edebilir?
Uçuş iptali tazminatı, sadece maddi bir telafi değil, aynı zamanda size hak ettiğiniz ve ücretini ödediğiniz hizmetin tam anlamıyla sunulmasını, sizin seyahat özgürlüğünüzün garanti altına alınmasını sağlar. Bu sebeple gün geçtikçe yolcuların daha da bilinçlenmesi ve güncel haklarından haberdar olması oldukça önemlidir.
Eğer bir uçuşunuz iptal edildiyse, hakkınız olan tazminatı almak için talepte bulunun. Bu işlem her ne kadar karmaşık görünse de, FlighRefunder size bu konuda yardımcı olabilir. Biz yapilabilecek hataları öngörür ve eksiksiz bir tazminat dosyası başvurusu yapmanıza yardımcı oluruz. Bunun için sırasıyla yapmanız gerekenler:
- Formu doldurun: Tazminat talep formumuz oldukça basit bir formdur ve doldurması dakikalar alır. Size tazminat için gerekli bütün detayları sorarız. Bunlar: hava yolu ve ucuş bilgileri, tarih, saat, uçuşunuz ile ilgili değişikliği detayları ve iletişim bilgileriniz.
- Uzmanlarımızdan yardım talep edin: Tazminat talep formumuzu doldurduktan sonra uzmanlarımız bu durumu çözmek ve hakkınızı almak için calışacaklardır. Ekibimiz hem EU 261/2004 hem de SHGM’nin kurallarını yakından takip eder ve yolcu haklarını savunurlar. Eğer durumunuz daha karmaşık ve hukuksal destek gerektiriyorsa, havayolu ve uçuş tazminatları ile ilgilenen uzmanlarımız sizlere destek olur. Bunlar, iptal edilen uçuşlarda gerekli dosya kontrolleri, tazminat takibi ve güncellemeleri içermektedir. Üstelik tüm bunlar, kazanç yoksa her şey ücretsiz sistemimizle çalışıyor. Yani, sizin tazminat talebiniz olumlu sonuçlanana kadar size sunduğumuz hizmet ücretsiz, herhangi bir ödeme talep etmiyoruz.
Uçuş iptali tazminatı hakkınızı alın ve mağduriyetten uzak kalın!
FAQ
Uçuş iptali durumunda eğer size 14 günden daha kısa bir sürede haber verildiyse ve alternatif bir uçuş size sunulmadıysa tazminat hakkınız doğar.
Eğer bağlantılı uçuşlarınız da aynı rezervasyon altında yapıldıysa tazminat haklarınız içerisindedir.
Havayolu firmaları tazminat işlemleri için bağımsız platformlar oluşturabilirler veya SHGM üzerinden de başvurunuzu yapabilirsiniz.
Tazminat süreci genelde 4 ile 8 hafta arasında değişmektedir.
Evet, tazminat hakkı yaş kriteri göz önünde bulundurulmaksızın herkes için geçerlidir.
Eksik belgeler bazen süreci zorlaştırabilir fakat tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Bu durumu danışmakta fayda vardır.