Bir uçuş yolculuğu planladığımızda, bazen beklenmedik birçok olay yaşanabilir. Bunlardan biri de uçuşun grev sebebiyle iptal edilmesidir. Bu durum oldukça nadiren rastlansa da herkesin başına gelebilecek bir olaydır. Peki uçuşu iptal edilen bir yolcu nasıl uçuş grev tazminati alabilir, biliyor musunuz? İzlemeniz gereken süreç hakkında yeterince bilgili misiniz?
Bu rehberimizde sizlere uçuş grevi nedeniyle iptal edilen veya geciken uçuşlarda hangi haklara sahip olduğunuzu, tazminat alıp alamayacağınızı ve nasıl bu işlemi sürdürebileceğinizden bahsedeceğiz.
Uçuş Grevi Nedir?
Uçuş iptali, havalimanı grevleri sırasında sıkça karşılaşılan bir durumdur ve yolcular tazminat talep edebilir.
Uçuş grevi, havayolu şirketinin personallerinin grev yapması ve bu sebeple işe/uçuşa gelmemelerine denilir. Bu sebeple havayolu şirketi birçok aksaklık yaşar ve uçuşlar gecikmeye ve hatta iptal olmaya başlar. Greve katılan personeller arasında pilotlar, kabin görevlileri, hostesler veya check-in görevlileri de bulunabilir. Grevler genellikle çalışma koşullarında anlaşmazlık, maaş veya iş güvenliği konusunda çatışmalar sebebiyle veya başka birçok nedenden dolayı olabilir.
Grevler ikiye ayrılır:
- Havayolu içindeki grevler: Pilot, kabin ekibi veya teknik bakım personelini ilgilendiren ve doğrudan havayolu şirketine çalışan personellerin grevi.
- Havayolu harici grevler: Bunlar havayolu şirketine bağlı olmayan fakat havalimanında çalışan görevlilerin uyguladığı grevlerdir. Bunlara örnek olarak: havalimanı güvenlik personeli, hava trafik kontrolörleri veya diğer üçüncü taraf görevlileri de bunlara dahildir.
Grev Nedeniyle Uçuş İptali Yaşanırsa Bilmeniz Gereken Haklarınız
Eğer uçuş planlarınız grev nedeniyle suya düştüyse veya oldukça gecikmeli bir durumda kaldıysanız haklarınızı bilmenizde önem vardır. Hangi koşullarda ne kadar tazminat alabilrisiniz veya diğer yan haklarınız neler öğrenmeniz gereklidir.
Grev sebebiyle alabileceğiniz tazminat ve diğer haklarınız, uçuşunuzun nereden kalktığına, nereye gittiğine ve hangi havayolu olduğuna göre değişebilir. Bunlar detaylı olarak yazımızın devamında belirtilmiştir.
Rötar tazminatı, grev nedeniyle geciken uçuşlarda yolcuların maddi kayıplarını karşılamaya yöneliktir.
Avrupa Birliği Uçuşlarında (EU261/2004 Düzenlemesi)
Eğer bir Avrupa Birliği ülkesinden kalkışlı veya bir Avrupa Birliği ülkesine inişli bir uçuşunuz varsa bu durumda EU261/2004 yasası geçerlidir. Bu yasa Avrupa Birliği içindeki bütün uçuşları ilgilendirmektedir. Eğer uçuşunuz bu kategorideyse ve 14 günden daha kıza bir sürede iptal edildiyse tazminat alma hakkınız doğabilir. Tazminat tutarları ise mesafeye göre değişmektedir.
| Uçuş Mesafesi | Tazminat Tutarı |
| 1500 km’ye kadar olan uçuşlar | 250 Euro |
| 1500 km – 3500 km arası uçuşlar | 400 Euro |
| 3500 km ve üzeri uçuşlar | 600 Euro |
Bununla birlikte, bilet ücretinin iade edilmesi veya size alternatif bir uçuş sunulması havalimanının yükümlülükleri arasındadır.
Türkiye Uçuşlarında (SHGM Yönetmeliği)
SHGM yolcu hakları yönetmeliği Türkiye içindeki Türk firmalar ile yapılan uçuşlar için geçerlidir. Bu yönetmeliğe göre, yolcular uçuşları iptal edildiğinde bazı hakalrdan yararlanabilirler. Bunlara örnek olarak:
- Ücretsiz ikram
- İletişim hakkı
- Konaklama gibi bakım hizmetleri
Bunlara ek olarak, alternatif bilet de sunulması gerekir. Ayrıca, eğer grev havayolunun kontröl edebileceği ve zamanında gecikmeleri engelleyebileceği bir durumda sayılırsa da yolcunun ek olarak tazminat talep etme hakkı da bulunur. Bununla ilgili SHGM’nin kesin olarak belirlediği bir maddi miktar bulunmamaktadır.
Hangi Grevler Tazminat Kapsamına Girer?
Tazminat kapsamına giren grevler genellikle havalimanının kendi personeli tarafından gerçekleştirilen grevlerdir. Çünkü bu durumlar havayolu şirketinin kontrolü altında olan grevlerdir. Tazminat kapsamına girmeyen grevler ise genellikle:
Tazminat kapsamının dışındaki grevler ise:
- Hava trafik görevlilerinin grevleri (havayoluna bağlı çaşılmayan)
- Havalimanı güvenlik veya bagaj personellerinin yaptığı grev
- Devlet tarafından yapılan uygulamalar ve kısıtlamalar sebebiyle iş bırakmalar, istifalar
Bu durumlar olağanüstü ve havayolu şirketinin elinde olmayan durumlar arasına girdiği için yolcuya tazminat hakkı doğurmazlar. Bununla birlikte, yolcunun mağduriyetini gidermek için bakım hizmetleri sunulması yine de gereklidir.
Grev Nedeniyle Rötar Yaşanması Durumunda Haklarınız Nelerdir?
Eğer yaşanan bir grev sebebiyle uçuşunuz iptal edilmedi fakat rötar yaşıyorsanız, bunun için de geçerli uygulamalar mevcuttur. Avurpa Birliği düzenlemelerine göre eğer uçuşunuz 3 saat ve üzeri bir rötar yaşıyorsa tazminat talep etme hakkınız doğar. Türkiye’de ise, SHGM düzenlemelerine göre maddi bir tazminat sunulmamaktadır. Bununla birlikte, yiyecek-içecek, iletişim ve hatta çok uzun süreli gecikmelerde konaklma hakkı da doğabilmektedir.
Ayrıntılı bilgi için Rötar Tazminatları ile ilgili makalemizi inceleyebilirsiniz.
Grev Öncesi Bildirim ve Yolcu Hakları
Uçuş grevleri genellikle planlanmış etkinliklerdir ve havayolu şirketleri de bu durumdan çoğunlukla haberdar olurlar. Bu durumda, havayolu şirketlerinin yolcuları uçuşları hakkında bilgilendirmekle yükümlülükleri bulunmaktadır. Bildirim süresi ve buna göre haklarınız, uçuşun yapıldığı bölge, ülke ve firmaya göre değişirken dikaktli olunması gerekir.
Avrupa Birliği düzenlemelerine göre grev nedeniyle uçuşunuz iptal edilecek veya gecikecek ise havayolu firması sizi en az 14 gün önceden bilgilendirmekle yükümlüdür. Eğer bu süreden daha kısa bir tarihte bilgilendirme yapılırsa maddi tazminat hakkınız doğar.
Aynı durum Türkiye’de ve Türk uçaklarında ise 7 günle sınırlıdır. Bu durumda yolcuya ücretsiz olarak bilet iadesi yapılır veya başka bir tarihte ücretsiz değişiklik imkanı sağlanmak zorundadır. Tazminat talebi, grevin havayolu kontrolünde olup olmadığına göre değişmektedir.
Bağlantılı Uçuşlarda Grev Yaşanırsa Bunun Sonuçları Ne Olur?
Bağlantılı bir uçuşunuz var fakat ilk uçuşunuz grev sebebiyle gecikti ve bu durumda ikinci uçuşunuzu kaçırma ihtimaliniz doğuyor. Bu durumda ne yapabilirsiniz?
Öncelikle Avrupa Birliği düzenlemelerine göre tüm seyahat planınız tek bir tezervasyonda yapıldıysa (yani aynı PNR kodu altında biletler birlikte satın alındıysa) tazminat alma hakkınız doğar. Eğer farklı uçuşlar ve ayrı ayrı biletleme yapıldıysa maalesef havayolu tazminat ile yükümlü değildir.
Havayolunun diğer yükümlülüklerinden biri de sizi en kısa sürede varış noktasına ulaştırmaktır. Yani eğer ikinci uçuşunuzu birinicideki gecikme sebebiyle kaçırdıysanız, havayolu size en yakın zamandaki uçuşa bilet sunmalıdır. Bu sayede mağduriyetiniz en aza indirilmelidir.
Aynı zamanda, havayolu, konaklama, yiyecek ve içecek gibi bakım masraflarını da karşılamalıdır. Bunlar yolcunun temel ihtiyaçlarıdır ve sakınılmamalıdır.
Eğer bağlantılı uçuşlar ile ilgili daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Bağlantılı Uçuşlar makalemize göz atabilirsiniz.
Uçuş Grevi Tazminatı Alma Süreci Nasıl İşler?
Eğer tazminat almak istiyorsanız ve hakkınız olduğundan eminseniz sırayla izleyeceğiniz adımlar aşağıda listelenmiştir.
- Gerekli evrakları toplayın: Biniş kartı (boarding pass), rezervasyon bilgileriniz ve onayı, havayolundan gelen iptal bildirimi ve saati.
- Gecikme veya iptal sebebini belgelerle kanıtlayın: Tüm bu belgelemeleri yazılı olarak kanıtlayarak yapın.
- Havayoluna yazılı olarak başvuruda bulunun: Resmi kanallar sayesinde havayoluna başvuruda bulunabilirsiniz.
- İşlemleri daha hızlı yürütmek için profesyonel hizmet alın (opsiyonel): FlightRefunder gibi profesyonel firmalar ile çalışarak süreci hem daha hızlı hem de kesin bir şekilde yürütebilirsiniz.
- Yasal Yollar İle Sürecinizi Tamamlayabilirsiniz: Eğer havayolu tazminat talebinizi reddederse farklı kanallar aracılığyla yasal haklarınızı savunabilirsiniz. Bunlara örnek olarak: SHGM, tüketici hakem heyeti veya Ab ülkelerinde ise ulusal denetleyici kanalları araştırıp bulabilirsiniz.
FAQ
Bu durumda grev sebebini iyi anlamak gerekli. Eğer grev havayolunun kontrolünde bir durumdan kaynaklanıyorsa ve AB düzenlemeleri vey a SHGM yönetmeliğinin kapsamına giriyorsa, tazminat alma hakkınız vardır.
Bu durum havayolu şirketinin kontrol edebileceği bir durum değildir. Bu sebeple olağanüstü duruma gireer ve havayolunun sorumluluğundan çıkar. Bu durumda havayolu şirketi size tazminat ödemekle yükümlü değildir.
Tazminat ile bilet iadesi farklı haklardır. Bu sebeple, alternatif bir uçuş size teklif edilse bile hala tazminat alma hakkınız (gecikme 3 saati aşıyor ise) bulunmaktadır. Bu durumu Avrupa yasaları veya SHGM’ye göre değerlendirmenizde yarar vardır.